بالاده "زادگاه من"

با درود به شما همشهریان و خوبان : در مطلب زیر به معرفی یکی از جاذبه های کمتر شناخته شده کازرون - در منطقه بالاده - می پردازم . از آنجا که اصل مقاله فوق در هفته نامه بیشاپور چاپ خواهد شد در اینجا تنها به گزیده ای از  آن متن بسنده می نمایم

آری نبرد همیشگی بین آب و سنگ اینجا نیز یا پیروزی  آب همراه است و آب رودخانه دادین پس از فراز و نشیب های بسیار  سرانجام در کیلومتر ها دورتر و در عمق  ماهورهای  کوچک و بزرگ  از فراز صخره ها به پائین ریخته  و چندین آبشار  زیبا و تماشایی را بوجود می آورد . هر چند  برای رسیدن به این مجموعه آبشار های  زیبا  باید راه بسیاری پیمود  و رنج سفر را به جان خرید  و از جاده های سخت و خاکی و سنگلاخ و ناهموار گذشت ، اما آنگاه که صدای غرّش و ریزش آب از بلندای صخره ها  به پائین از چند صد متر دورتر  به گوش شما می رسد  آنقدر غرق هیجان می شوید که گام هایتان را تند و تند تر خواهید کرد تا بلکه شاید دقایقی زودتر  به دیدار ش نائل آیید.   

ایام نوروز امسال باز فرصتی دست داد تا به دیدار این مجموعه ی آبشارهای نزدیک به هم برویم  و در محیط بکر و خلوت  آنجا دمی استراحت نموده و عکس هایی نیز به یادگار بگیریم . . محیط اطراف این آبشار مملو از نوع خاصی از درختان تنومند  و نیزارهای فراوان است که جلوه ای خاص  بدان جا  بخشیده است و جنگلی کوچک را آفریده است

برگرفته از وبلاگ جغرافیای طبیعی کازرون

استاد پولادی

ديروز داشتم هفته نامه خانواده  سبز را ورق مي زدم چشمم افتاد به مقاله اي كه در باره ده  روستا ي جذاب ايران نوشته بود روستاهاي كه هر كدام ظرفيت گردشگري بالاي دارند در اين ده روستا اسمي از روستا هاي كه بسيار معروف  هستند ار قبيل كندوان تبريز ،دشت ارژن ،روستا هاي شما ل و خيلي روستا هاي ديگر به چشم نمي خورد در عوض دهمين روستاي برتر  در اين خصوص سر مشهد خودمان بود فكر كردم همه كازرون را  فقط با  بيشاهپور و تنگ  چوگان و درياچه پريشان مي شناسند و حتي اگر از خيلي از كازرونيها سئوال كني نمي دانند كه سر مشهد چنين ظرفيتي دارد و به آنجا نيز نرفته اند  از جمله خود من كه هنوز انجا را نديده ام و از خودم خجالت كشيدم كه كازروني باشم و اين روستاي جذاب را نديده باشم البته اين مسئله بيشتر متوجه متوليان امر است كه چرا نسبت به معرفي  جاذبه هاي اين منطقه اقدام ننموده و فقط تمركز خود را بر بيشاهپور گذاشته اند به هر حال در اين مقاله اين روستا اينطور معرفي شده بود:

ميگويند در اين منطقه از ايران پيكاري ميان بهرام دوم پنجمين پادشاه ساساني با شيري در مي گيرد بهرام خنجر خود را در سينه شير فرو مي كند و اورا به هلاكت مي رساند .اين روستا از توابع بخش جره(گره) و بالاده شهرستان كازرون است كه از دو مسير راه دارد يكي از كازرون و ديگري از برازجان ... متون قديمي نشان مي دهد كه روزگاري اين منطقه مورد توجه پادشاها ن هخامنشي و ساساني بوده است سر مشهد با داشتن تپه باستاني تل نقاره خانه،آتشكده،تل خاموش ،قنات سر مشهد،تل خندق و كاروانسراي كوشك بسيار توريستي و باستاني مي باشد تا جايي كه در شش كيلومتري روستا باستان شناسان شهري كهن به نام قندجان رااز دل خاك بيرون آورده اند به انجا برويد از ديدن انجا پشيمان نخواهيد شد.

اميدواريم كه سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري نسبت به معرفي بيشتر روستا و همچنين تامين امكانات لازم براي بازديد گردشگران از اين منطقه اقدام و تلاش بيشتري معمول نمايد

نقل از جناب ابراهيم خان "پستچی"در  وبلاگ "چاپارخانه"

گوشه ای از عزاداری روز عاشورا در بالاده

عکس : حسین ملک زاده

تصویر درختی در منطقه دادین

به گزارش خبرنگار کازرون نما؛ مهندس عبدالکریم جامع مدیرکل هواشناسی استان فارس در سفری به کازرون به بررسی مشکلات این اداره پرداخت.در این سفر ایشان با اژدر معاون فرماندار دیدار نمود و قول مساعدت نسبت به تجهیز ایستگاه هواشناسی منطقه جره و بالاده داد.

وی با اعلام آمادگی جهت راه اندازی ایستگاه هواشناسی در منطقه خشت و کنارتخته گفت:در صورت تامین زمین و هزینه تجهیزات که بالغ بر۵۰میلیون تومان می باشد،آمادگی راه اندازی و فعالیت ایستگاه هواشناسی در این منطقه را داریم.

جامع با اشاره به وضعیت تالاب پریشان و ضرورت ایجاد ایستگاه هواشناسی در این منطقه افزود: برای امورات پژوهشی و تحقیقاتی و همچنین پیشگیری از برخی موارد که به کاهش اب دریاچه کمک می کند، وجود این ایستگاه ضروری به نظر می رسد که در صورت اینکه محیط زیست آورده مورد نیاز را تامین کند،آمادگی راه اندازی این ایستگاه هم داریم.

وی همچنین در رابطه با وضعیت بارندگی در سال جاری گفت:طبق پیش بینی های ما از سال جاری تا بهمن ماه بارندگی قابل توجهی نخواهیم داشت که امیدوارم این پیش بینی غلط باشد و خداوند باران رحمتش را برما دریغ نفرماید.

اژدر نیز در این دیدار قول مساعد برای تامین زمین این ایستگاه ها را داد و گفت:با توجه به ضرر و زیانهایی که کشاورزان از بابت خشکسالی می بینند و همچنین از طرفی اجرای طرح هدفمندسازی یارانه ها و تخصیص سرانه یارانه نقدی ویزه مناطق گرمسیرکشور و همچنین تنوع آب و هوایی در مناطق مختلف کازرون ضرورت دارد که در این بخش ها ایستگاه های هواشناسی داشته باشیم.

برگرفته از سایت :کازرون نما

 در ادامه كميته امنيتي بخش با حضور مسوولين محلي برگزار شد و موارد امنيتي اين بخش مورد بررسي قرار گرفت.

 لازم به ذكر است در جريان سفر سرپرست فرمانداري كازرون به بخش جره و بالاده آقاي شريفي سرپرست فرمانداري كازرون باتفاق بخشدار جديد از نقاط مختلف شهر بالاده بازديد و بطور سرزده از اداره آبفاي جره و بالاده بازديد بعمل آورد.

...............................................

از طرف مدير اين سايت از آقاي غلامحسين رنجبر"بخشدار سابق" بابت خدماتي كه در طول مسئوليتشان براي شهر و حومه انجام دادند تقدير گردیده و براي بخشدار جديد نيز آرزوي موفقيت در مسئوليت جديدشان از درگاه احديت دارد.

چندی پیش مطلبی تحت عنوان "بزرگداشت استاد بهمن بیگی تقدیر یا تحقیر عشایر" در همین وبلاگ گذاشتیم . امروز باخبر شدیم که این استاد و معلم بزرگ درروزی که بنام معلم مزین شده بود دار فانی را وداع گفته است . با خود اندیشیدم  که در زمان حیات این معلم بزرگ که نتوانستیم از ایشان تقدیری شایسته داشته باشیم و خجل از کرده مان هستیم حال که این بزرگمرد در بین ما نیست  آیا سزا نیست که ما مردمان ایل و تبارو سرزمینش که عمری به آنان میبالید اندیشه اش را ارج نهاده . راه درستی را که در پیش گرفته بود- و آن جز نهادینه نمودن فرهنگ صحیح و خدمت به خلق خدا نبود- را پاس داریم؟

بخش جره بالاده یکی از چهار بخش شهرستان کازرون میباشد که از نظر پیشینه تاریخی، فرهنگی و مناظر طبیعی دارای شاخصه ای بسیار ارزشمندی می باشد .

در این مقاله به طور اجمال در مورد پیشنیه تاریخی منطقه صحبت خواهم کرد. لوی واندنبرگ باستان شناس مشهور دانمارکی در دهه ۱۹۶۰ در سفر خود به ایران از جره دیدن می کند و از سرمشهد و بزپر سخن به میان می آورد. وقتی در مورد تاریخ منطقه صحبت به میان می آید بی درنگ به این گفته مورخ و محقق فقید شهرمان دکتر منوچهر مظفریان برمیخوریم که از جره به عنوان منزلگاه باستانی بین شوش و تخت جمشید یاد میکند.

در واقع این ادعا شاید چندان با مطالعات باستانشناختی مطابقت فرهنگی نداشته باشد ولی چندان بیراه هم نمی نماید . در  این مورد ما می توانیم پیشینه منطقه را از این نیز فراتر برده و آن را به حدود ۱۲ هزار سال قبل که مردمانی از دوران فراپارینه سنگی در گوشه و کنار این منطقه زندگی می کردند برسانیم . این تداوم فرهنگی را می توان به وضوح در منطقه تا دوران تاریخی مشاهده کرد .

دلیل بارزی که نشان از اهمیت منطقه  در دوران هخامنشی دارد، وجود مقبره معروف به گور دختر در بزپر ( پشت کوه ) است که تا همین چند سال پیش جزء دهستان جره محسوب می شد. وجود کاخ هخامنشی در برازجان و کشف ته ستونهایی از این دوران در منطقه فامور نیز گذشته این منطقه را فراتر می برد .

البته مطمئناً این آثار دو چندان خواهد بود و چه بسا که ما از آن بی اطلاع باشیم. اوج سابقه تاریخی این منطقه مربوط به زمان ساسانیان می باشد . اردشیر بابکان حکومت خود را در فیروزآباد پایهگذاری کرد. بعد از آن شاپور اول آن را به وانتیوک شاپور ( بیشاپور کازرون) تغییر داد . منطقه جره و بالاده در بین این دو پایتخت بزرگ ساسانی قرار داشت و از عمران و آبادی بسیاری نیز برخوردار شد . وجود سایت های عظیم تاریخی از این دوران در کنار راه باستانی که شاپور را به اردشیر خوره و از آنجا به سیراف متصل میکرد، باقی مانده است.

مهرنرسی وزیر دربار ساسانی دستور ساخت ۵ آتشکده را بین شاپور تا فیروزآباد داد که مهمترین آنها که یکی از بهترین نمونه های باقی مانده آتشکده های موجود می باشد همان چهارطاقی جره است.

اهمیت تاریخی منطقه در دوران ساسانی آنگاه روشن می شود که با نگاهی کوتاه به یکی از پایتخت های ساسانیان یعنی بیشاپور که شاپور ساسانی پس از فتح انطاکیه که به عروس شهرهای روم معروف بود، آن را ساخت که شاهدی به مراتب برتر از انطاکیه باشد، مشخص میشود.

وسعت این شهر بزرگ چیزی در حدود ۱۶۰ هکتار است . این نکته از آنجا نیز اهمیت است که در همان روزگاران شهری در محل سرمشهد فعلی با وسعت تقریبی ۶۰۰ هکتار برپا بوده است . این نکته به خوبی اهمیت تاریخ غنی منطقه را تا روزگاران پس از اسلام نشان می دهد. هر چند اهمیت این منطقه در دوران اسلامی نیز به قوت خود باقی ماند ولی دوره های فراز و نشیب زیادی را متحمل شده است . در فصل های بعدی سعی می شود به تفصیل در مورد آثار شاخص منطقه در دوره های قبل و بعد از اسلام صحبت خواهیم کرد.

| نویسنده: سید مصطفی موسوی |  نقل از سایت خبری بیشابور

تقریباً دو سال پیش که کتاب ارزشمند دکتر رضا مرادی غیاث آبادی را با عنوان «بناهای تقویمی و نجومی ایران» خواندم، مرتباً در برخورد با چارطاقی­های اطراف کازرون و همچنین مرور مشاهداتم در بناهایی مانند چارطاقی نیاسر، بنای موسوم به کعبه زرتشت در نقش رستم و همچنین بنای نجومی واقع در زیگورات چغازنبیل، مشتاقانه به دنبال فرصتی بودم تا بتوانم این نظریه را حداقل بر روی یکی از این بناها به صورت عملی مشاهده کنم. حتی بر اساس این تئوری و با مشاهدات میدانی هم مقاله ای را تنظیم و در هفته نامه بیشاپور منتشر کردم.

سال گذشته تصمیم داشتم در برنامه گروهی که همه ساله دکتر غیاث آبادی برای رصد طلوع نخستین آفتاب زمستان در چارطاقی نیاسر برگزار می کنند شرکت کنم که متأسفانه بنا به بعضی مشکلات کاری موفق به حضور در آن برنامه نشدم. چند ماه پیش تصمیم گرفتم به هر شکل ممکن که شده انقلاب زمستانی امسال را از دست ندهم. می دانستم که درگیری های کاری فرصت حضور در نیاسر را نخواهد داد، بنابراین تصمیم گرفتم زیره را به کرمان نبرم و انقلاب زمستانی را از «چارطاقی جِرِه»* (تصویر1) که هم در کتاب مذکور از آن یاد شده بود و هم جزء معدود چارطاقی های تقریباً سالم ایران است، رصد کنم. طرح این مسئله در بین اعضا خانواده، اشتیاق آنها را هم برانگیخته بود.

این روستای تاریخی ودورافتاده ومنطقه زیبای اطراف آن در روزگاران باستان به علت داشتن مراتع وسیع ورودخانه های متعدد وپرآب مورد توجه مردم وحتی شاهانی که علاقه زیادی به شکار داشتند،قرار داشته است.به طوریکه در این منطقه آثار پراکنده ومتنوعی خصوصاً از زمان ساسانیان بجای مانده است.

یکی از این آثار تاریخی که درفاصله دو سه کیلومتری نرسیده به سرمشهد ودر فاصله چند صدمتری از جاده واقع شده است،تل خندق نام دارد که مربوط به دوره ساسانیان می باشد. این اثر خاکریزی مدور به ارتفاع تقریبی 13 متر است که به شکل مدور وبا گِل دست ریز ساخته شده است .کاربرد این تَل دقیقاً مشخص نیست وحدس زده می شود که بیشتر جنبه دفاعی داشته باشد.

اما اثر تاریخی منحصر به فرد دیگری که در انتهای روستای سرمشهد ودر دیواره کوه ودرارتفاع 20متری حجاری شده است مربوط به پنجمین پادشاه ساسانی بهرام دوم می باشد.در این اثر زیبا که متاسفانه قسمت های بیشتر آن از بین رفته است ،بهرام به خاطر محافظت از فرزند وهمسرش در حال جدال با دو شیر نر مشاهده می شود.

تاج بهرام با دوبال در طرفین وگوی بزرگی برروی آن واقع شده است ،موهای او مجعد وبلند از دو طرف تاج بیرون زده است وگوشواری در گوش وگردنبندی در گردن او دیده می شود.

ریش او در زیر چانه بسته شده ودر صورت مصمم وی آثار شجاعت به خوبی موج می زند.شلوار او مانند دیگر شاهان ساسانی پرچین وگشاد وشنلی شاهانه بر روی دوش وی آویخته شده است.

پشت سر بهرام دوم فرزند جوان وی قرار دارد که متاسفانه صورت وی به سختی قابل مشاهده است واو نیز شمشیری بر کمر دارد وبعد از او ملکه مادر ایستاده که یک دست خود را در دست همسرش بهرام قرار داده وموهای او از زیر تاج بیرون ریخته است.

پشت سر ملکه فرد دیگری که صورت او کاملاً تخریب شده ایستاده که گفته می شود کرتیر موبدان موبد معروف است.

شاه ساسانی یکی از دو شیر را کشته وشمشیر خود را تا نیمه در شکم شیر دوم که به طرف وی خیز برداشته است ،فرو کرده است.

در بالای این اثر کتیبه ای بزرگ به خط پهلوی ساسانی که مربوط به کرتیر می باشد ،قرار دارد .در این کتیبه که یکی از چهار کتیبه معروف کرتیر می باشد،وی از خدماتی که برای استحکام دین زردشت متحمل گردیده وموفقیت هایی که نصیبش شده وکیفر گناهکاران وپاداش نیکوکاران وکشف شهودی که برای او در عالم رویا دست داده ،بحث می کند.

در بالای این کتیبه ودر سمت راست آن پنجره ای مستطیلی در دیواره کوه تراشیده شده واز دو طرف تا عمق یک متری ادامه داده شده است .به نظر می رسد که این حفره که دسترسی به آن بسیار سخت وخطرناک است برای قرار داده شدن جسد شاه ساسانی کنده شده باشد.

واما مطلب جالب ومضحک آنکه در پایین این کوه تابلویی فلزی از طرف اداره میراث فرهنگی نصب گردیده وادعا شده که این اثرتاریخی در سال 1318 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده و تحت حفاظت اداره میراث فرهنگی قرار دارد.اما سئوال این است که آیا محافظت از این آثار تاریخی یعنی فقط نصب یک تابلو؟

آیا نباید مسئولین به خود بیایند وبه طور جدی وکارشناسانه از این آثار ملی وتاریخی محافظت کنند؟

براستی آیندگان در مورد ما چه قضاوتی خواهند کرد؟

منبع :وبلاگ کازرون شهرسبز- اسماعیل صنفی آزاد

سرزمین تابستانی و نیمه گرم کازرون به واسطه برخورداری از منابع آبی کهن در طول تاریخ پذیرای قومها و بعضاً تمدنهای گوناگونی بوده است. بیش از 1700 سال پیش رودخانه شاهپور در بخش غربی شهرستان کازرون مورد توجه شاهپور، پادشاه ساسانی قرار گرفت و با تکیه بر مهارت شهرسازی آپسای، معماری از اهالی سوریه امروزی، شهر تاریخی بیشاپور در کنار رود زیبای شاهپور بنا شد و مرکزیت کوره شاهپور را عهده دار شد.

صخره تاریخی تراش خورده به شکل نیم کره بر فراز دریاچه 

منو بخشید که دیر به دیر بهتون سر میزنم . راستش را بخواهید خودتون هم بی تقصیر نیستید. آخه کمتر به اینجا سر میزنین. یه چند وقتی رفته بودیم مسافرت اونم چه مسافرتی . نوار سبز شمالی کشور را که اکثرا رفتین. آره امسال وقتی که از اصفهان -همدان -اردبیل- آستارا عبور کردیم و وارد استان گیلان شدیم . یه چند روستای زیبای بهم پیوسته را که پشت سر گذاشتیم یه تابلویی چشممون را معطوف به خودش کرد. اصلا باور کردنی نبود.. داشتم بال درمی آوردم. آخه شما کجا و اینجا کجا. اونهم تو این منطقه پر از سبزه و کوههای پر از درختان چنارو... بله دوستان اون تابلو این بود:

دریاچه پریشان یکی از زیباترین دریاچه های آب شیرین جهان بر اثر آنچه فقدان مدیریت منابع آبی عنوان می شود کاملا خشک شده است.

به گزارش مهر، دریاچه پریشان که در چند سال اخیر دچار کمبود شدید ذخیره های آبی شده بود در حالی کاملا خشک شده است که پیش از این 80 درصد ذخیره آب خود را به سبب خشکسالی و فقدان مدیریت کارآمد از دست داده بود.

پیش از این و در زمانی که دریاچه همچنان اندک ذخیره آبی داشت، سازمان آب منطقه ای شهرستان کازرون با طرح شکایتی به دادستان این شهر، موتورهای مکنده آب با وجود 277 چاه مجرم و غیر مجاز و همین طور 672 چاه دارای مجوز را عامل خشکی و در نهایت نابودی دریاچه پریشان اعلام کرده بود.

از مجموع 239 شکایت از چاههای غیر مجاز دریاچه پریشان که از طریق موتورهای پمپاژ آب را به زمینهای کشاورزی و مزارع حاشیه دریاچه هدایت می کنند 120 چاه از دادگستری رای اولیه گرفته و حکم صادره در این خصوص قابل تجدید نظر است.

به بالاده به شهر نرگس و گل

سرایم شعر خوانید همچو بلبل

مکانی در جنوب غرب شیراز

که باشد باصفا و سبز و دلباز

تفرجگاه بهرام وگل اندام

که دوشش گاو نر می برد بر بام

همان شهری که در خود پرورانید

جوانمردان غیور و اساتید

تمام مردمش مهمان نوازند

شریف ومهربان محبوب ونازند

به فرهنگش بکن اکنون نظاره

صدا درداده است از هر مناره

که چندین قوم گرد یکدگر جمع

و بهر هم شوند پروانه وشمع

بیا اینجا گذر کن تا ببینی

شهیدانی که با شور حسینی

وطن از شر دشمن پاک کردند

تن خونین خود در خاک کردند

ظفرمندان وآن شیران دیروز

شدند الگوی فرزندان امروز

بیا اینجا دلت را باصفا کن

نظر بر مردمان با خدا کن

بیا گردان دلت خندان و دلشاد

قدمهایت بروی چشم ما باد

***

شعر از : آقای یونس جمشیدی

سلام به همه دوستان و همرهان

امسال هم تموم شد ... با همه مهربونیا و نامهربونیاش. با همه سختی ها و آسونیاش .با همه کامیابی ها و ناکامی هاش....

خداحافظ  سال ۸۷ . میدونم که دیگه همديگر را هیچ وقت نخواهیم دید ولی نمیدونم برا ت دلم تنگ میشه یا نه ؟ منو ببخش که تموم خوشیهات را فراموش کردم و فقط بی بارونیت را دائم به رخت کشیدم. منو ببخش که قدر فرصتهایی را که بهم دادی هرگز ندونستم. منو ببخش که نتونستم سال تو را سال صلح دوستی رفاقت و یکرنگی بنامم. سلام منو به سالهای قبلی هم برسون و خواهشا سفارش ما را به این سال جدید بکن . بهش بگو که ما خوش استقبال و بد بدرقه ایم . بهش بگو که ما مرده پرستیم و همیشه افسوس گذشته را می خریم بهش بگو هوای ما را داشته باشه بهش بگو آسمونش را برا ما بخیل نگیره والا همین برخوردی که با تو داشتیم بدترش را سرش میاریم.

واما سال جدید را پیشاپیش به تمامی همولایتی های گلم تبریک عرض میکنم. اخم از سرو صورتتون جدا کنین... بیاین سال نو را یه جور دیگه ببینیم وجشن بگیریم . بیاین به هم عشق و مهر بورزیم بیایم کینه عداوت بغض و دورنگی را از زندگیمون بیرون بندازیم بیاین نوروز را بهانه ای برای بهتر شدن در نظر بگیریم.

سالی پر از مهر برکت پاکی شرافت و سربلندی را برای همه شما خواستارم...

عیدتون مبارک

از اَوســتا (نَسک ِ بيست و يکم):

درباره ی آن "آتش" که باغی را خُرّمی بخشید! که همه سبزی  و نشاط ِ باغ از آن بود و با خاموشی اش، باغ نیز فِسُرد!   باید "آتش" را همینجا بیافروزیم! همینجا بر ستیغ ِ این کوهِ افسون زده! همینجا میان ِ خُرّمی ِ این باغ!

- اینجا! می خواهی اینجا آتش بیافروزی؟! می دانی که اینجا آتش افروختن گناه است؟ برای ِ این کار مجازات خواهی شد! زخم ات می زنند! نخواهی رَست!

همینجا! همینجا که خَم ِ رودخانه را می بینیم! همینجا که باد در گوشهایمان، آواز ِ این کوه را می خوانَد! همینجا که چشم انداز ِ سبز ِ این باغ است! می خواهم همینجا آتش بیافروزم!

- آتش بیافروز! باشَد که این آتش از تنهایی ات بکاهَد و نور اش بر قلب ات روشنی افکَنَد! ولی من نمی توانم اینجا در کنارت بمانم! آنسوتر، آنسوتر پشتِ آن رود، باید بدان سو رَوَم ... آنجا که سایه سار ِ درختان است و صدای ِ نوازش ِ آب ِ آن رود ... باید آنجا رَوَم! وعده ای دارَم! بازمی گردم!

من منتظر ِ بازگشت ات می مانم! تا آنزمان این آتش را خواهم افروخت و روشن نگاه خواهم داشت تا بازگردی!

...

غروب که شد و شب که آرام آرام آمد ...

ماه، چهره در پَس ِ ابر نهان کرد! ظلمات به باغ آمد و سکوت، جز صدای ِ رود ... !

در باغ هم نوری نبود، جز نور  ِ لرزانِ فانوسی ِکرمهای ظریفِ شبتاب و ...

به ناگاه آن نور ِ وسیع!  ...  آسمان که یکباره سُرخی ِ شَفَق را یافت! آنجا، بر فراز ِ کوه! بر فراز ِ کوه!

او آتـش افروخـته بود!

آتـش افروخـتــه بـود!

روز جمعه مورخ نهم اسفندماه راس ساعت دو بعدازظهر مراسمي در روستاي تل سامان  سرمشهد  به بهانه بزرگداشت استاد محمد بهمن بيگي (موسس آموزش وپرورش عشايري در ايران و مولف كتب زيباي ايل من بخاراي من – به اجاقت قسم – عرف وعادات در عشاير فارس – اگر قره قاچ نبود و...) برگزار گرديد  كه  متاسفانه  بدليل درگيري بي مورد ناتمام باقي ماند .

در زير شرح مختصري از اين مراسم از نظرتان ميگذرد:

مراسم با حضور ميهمانان فرهنگي از پايتخت و مسئولين عاليرتبه فرهنگي استان  نيز جمعيتي  بالغ بر 2500 نفر از عشاير منطقه  واستان در تل سامان سرمشهد  با تلاوت آياتي از قرآن كريم آغاز گرديد . در اين مراسم كه با مجري گري خانم رزمجويي  اداره ميشد خود استاد بهمن بيگي بدليل كهولت سن (بالاي 92 سال)ونيز شكستگي لگن  حضور نداشتند. مراسم با  اجراي گروه ساز ونقاره سنتي عشايري فارس  كه مورد علاقه استاد نيز ميباشد (آنجا كه  استاد در يكي از تاليفاتشان مي گويند "  موسيقي ايل از چنگ اوباش هرزه‌سرا و عربده‌كش به دور است، موسيقي ايل با عيّاشي‌هاي رذيلانه آميزشي ندارد. موسيقي ايل از پستان نجيب و سخاوتمند طبيعت شير مي‌نوشد و جان مي‌گيرد " و آواز خواني آقاي پناهي از استان كهگيلويه و بوير احمد ادامه يافت  .سپس   شهردار بالاده (جناب آقاي موصلي) شروع به سخنراني نمود كه در اواخر صحبت هاي ايشان همهمه اي سمت خانمهاي حاضر در مراسم بلند شد كه حاكي از اين بود كه  حيواني وارد جمعيت شده است و بلافاصله باران سنگ بود كه جمعيت را از هم گسيخت و هر كس به گوشه اي پناه جست. اين نزاع كه شكل دسته جمعي به خود گرفته بود هر لحظه گسترش مي يافت و هيچ كس به  هشدارهاي شهردار و ديگران توجهي نداشت. گرد وخاك همه جا را فرا گرفته بود  و با فرار عموم از صحنه عملا مراسم ناتمام خاتمه يافت . از موارد قابل توجه و اشاره دراين مراسم :

يك – اينكه نزاع بهر شكلي مزموم و محكوم است آنهم در چنين مراسم با ارزشي كه متاسفانه همانگونه كه اشارت رفت مسئولين و  بزرگان فرهنگي نيز حضور داشتند ومراسم به نام استاد بزرگي  منعقد گرديده بود.

دو -  ظاهرا  اين نزاع ريشه در اختلافات دو طايفه بزرگ از َعشاير (قزل بيگلو و كلبعلي ) بود كه به روايتي هر كدام مدعي برگزاري اين مراسم به نام خودشان بودند و به روايتي ديگر اينكه يكي از چوپانان كلبعلي  قبلا مورد ضرب وشتم افرادي از طايفه قزل بيگلو كه در تل سامان مستقر هستند قرار گرفته بود و كلبعلي ها چون اين افراد را در اين مراسم يافته بودند در پي تلافي برآمده  ونزاع شكل گرفته بود.

سه –برگزار كنندگان  اين مراسم بدون توجه به تعداد جمعيت فقط 1000 صندلي پيش بيني نموده بودند. وعموما سر پا مراسم را دنبال ميكردند.

چهار - آيا اين سوال پيش نمي آيد كه در اينگونه  مراسم چرا از نيروي انتظامي محلي  استفاده نگرديده بود و آيا مسئولين محلي اين اتفاق را پيش بيني نميكردند؟

پنج – حال هر چه بود  گذشت و بحمدالله تلفات جاني در پي نداشت  ولي حتما در ذهن تمامي مدعويان اين سوال با علامت بزرگي  بر جا خواهد ماند كه  آيا اين مراسم و بزرگداشت  به رشد وتعالي وترويج فرهنگ عشاير و تقدير از بزرگان اين قوم منجر شد يا به تحقير وتبليغ منفي براي آنان......

تنظيم گزارش از :جلال واعظي

 بخش جره _ بالاده در ميان دنباله هاي كم ارتفاع سلسله جبال زاگرس قرار گرفته كه شاخه اي از اين رشته كوه در شرق فامور از كوهمره سرخي و كوهمره نودان و شاخه اي ديگر از اين رشته كوه دشت سر مشهد را از منطقه ي دشتستان بوشهر تفكيك مي نمايد و منطقه از نظر اقليمي متنوع و حاصلخيز و با وسعت 1570 كيلو متر مربع و ظاهرا سندي كه از اين منطقه نام برده فارسنامه ناصري مي باشد كه به تفصيل اين چنين بيان مي كند : بلوك جره در اصل گره بوده و چنانچه گفته اند : (( برو از خطه ي شيراز و گشايش مطلب __ ز آنكه از زير گره دارد و از بالا بند )) گره منظور از جره بلوك جره و بند   منظور از بند امير در شمال شيراز است و داراي چندين قصبه مي باشد. كه معروفترين قصبه اشفاقان كه همان جره است و باغدشت جنوب اشفاقان مزرعه نصر آباد كه حريم باغدشت از موقوفات مدرسه منصوريه شيراز است و بالاده دو فرسخ ميانه شمال و مغرب اشفاقان است.

"بالاده" در فرهنگ دهخدا :

دو فرسخ ميانه شمال ومغرب شمال اسفايقان است . (فارسنامه ناصري ). دهي است از دهستان جره بخش مرکزي شهرستان کازرون که در 54 هزارگزي جنوب خاور کازرون و برکنار راه فرعي کازرون به فراشبند در جلگه واقع است . ناحيه ايست گرمسير و داراي 501 تن سکنه ، آب آنجا از رودخانه جره و چشمه تامين ميشود. محصول عمده آن غلات و برنج و خرما و کنجد و ماش و شغل مردمش زراعت است . (از فرهنگ جغرافيايي ايران ج 7). و رجوع به جغرافي غرب ايران ص 112 شود.

بالاده در ویکی پدیا:

جِرِه‌ و بالاده ، بخشی‌ در جنوب‌ شهرستان‌ كازرون‌ در استان‌ فارس‌. از شمال‌ به‌ بخشهای‌ مركزی‌ و خشت‌ و كَمارَج‌ * در شهرستان‌ كازرون‌، از مشرق‌ به‌ بخشهای‌ كوهْمَره‌ و ارژن‌ در شهرستان‌ شیراز، از جنوب‌ به‌ بخش‌ فراشبند در شهرستان‌ فیروزآباد، و از مغرب‌ به‌ بخش‌ مركزی‌ شهرستان‌ دشتستان‌ (در استان‌ بوشهر) محدود می‌شود و مشتمل‌ است‌ بر سه‌ دهستان‌ فامور در شمال‌ و مشرق‌ (به‌ مركزیت‌ آبادی‌ نرگس‌زار)، جره‌ در مشرق‌ و جنوب‌ (به‌ مركزیت‌ آبادی‌ جره‌)، و دادین‌ در مغرب‌ (به‌ مركزیت‌ آبادی‌ دادین‌ علیا). مركز بخش‌، شهر بالاده‌ است‌. دریاچه پریشان‌ * در شمال‌ بخش‌ قرار دارد.
بسیاری‌ از آبادیهای‌ این‌ بخش‌ در كوهپایه‌ و تعدادی‌ نیز در دشت‌ واقع‌اند (رجوع کنید به مركز آمار ایران‌، 1376 ش‌، ص‌ 2ـ14). رشته‌كوه‌ زاگرس‌ جنوبی‌ در آن‌ امتداد دارد. از كوههای‌ مهم‌ این‌ بخش‌ است‌: باهیم‌ (مرتفع‌ترین‌ قله‌ 930 ، 1 متر) در حدود 54 كیلومتری‌، خون‌ (مرتفع‌ترین‌ قله‌ 443 ، 1 متر) در حدود 57 كیلومتری‌ و دادین‌ (مرتفع‌ترین‌ قله‌ 027 ، 1 متر) درحدود 33 كیلومتری‌ جنوب‌شرقی‌ شهر كازرون‌ (جعفری‌، ج‌ 1، ص‌ 94، 241ـ242). از عوارض‌ طبیعی‌ آنجاست‌: غارهای‌ كرعلیجان‌ و حاج‌نصیر نزدیك‌ آبادی دِه‌پاگاه‌، غار بزاره‌ نزدیك‌ آبادی‌ سَرْتاوه‌، تَنگِ گلزار در سه‌ كیلومتری‌ شمال‌ آبادی جدول‌ تركی‌ (در حدود 57 كیلومتری‌ جنوب‌شرقی‌ كازرون‌)، گردنه كَله‌دون‌ نزدیك‌ آبادی‌ سی‌سخت‌، گردنه جعبه‌ نزدیك‌ آبادی‌ باغ‌دشت‌، و تنگ‌ گاو نزدیك‌ آبادی‌ای‌ به‌ همین‌ نام‌ (فرهنگ‌ جغرافیائی‌ آبادیها ، ج‌ 102، ص‌ 19، 62، 66، 113، 128، 138). این‌ بخش‌ دارای‌ ذخایر نفت‌، و معادن‌ قیر، نقره‌ و سنگ‌ گچ‌ است‌ (مظفریان‌، ص‌ 31).
رود جِرِه‌ و چند رود كوچك‌ دیگر (از ریزابه‌های‌ رود دالكی‌) در بخش‌ جره‌ و بالاده‌ جریان‌ دارند. رود جره‌، كه‌ از كوههای‌ كوهْمَرِهْ سُرخی‌ (در بخش‌ كوهمره‌) سرچشمه‌ می‌گیرد، ابتدا با جهت‌ شمالی‌ ـ جنوبی‌ و سپس‌ شرقی‌ ـ غربی‌، زمینهای‌ بخش‌ را آبیاری‌ می‌كند. این‌ رود با عبور از بخش‌ جره‌ و بالاده‌، رود شور جره‌ نامیده‌ می‌شود (جعفری‌، ج‌ 2، ص‌ 214؛ زارعی‌، ص‌ 21). این‌ بخش‌ از گیا دارای‌ درختان‌ ارژن‌، بنه‌، كُنار، بوته‌های‌ گون‌ كتیرا و گیاهانی‌ با مصارف‌ دارویی‌ چون‌ گل‌گاوزبان‌، شیرین‌بیان‌، كاسنی‌، شاه‌تره‌ و شیرخشت‌ است‌. از زیا نیز بز كوهی‌، قوچ‌، میش‌، آهو، روباه‌، شغال‌، گرگ‌، خرگوش‌، گراز، كبك‌، تیهو، مرغابی‌ و دُرّاج‌ در آن‌ یافت‌ می‌شود. مهم‌ترین‌ محصولات‌ كشاورزی‌ بخش‌، گندم‌، جو، برنج‌، انگور، سیب‌، نارنج‌، انار، نارنگی‌، خرما، لیمو و پرتقال‌ است‌. فرش‌بافی‌ با طرح‌ قشقایی‌ و نقشهای‌ حوضی‌ و خیابانی‌، جاجیم‌بافی‌، گلیم‌بافی‌ و خورجین‌بافی‌ در آنجا رواج‌ دارد ( فرهنگ‌ جغرافیائی‌ آبادیها ، ج‌ 102، ص‌ 19، 40ـ42، 46، 66ـ67). راه‌ اصلی‌ كازرون‌ ـ فراشبند ـ فیروزآباد از بخش‌ جره‌ و بالاده‌ می‌گذرد. آبادیهای‌ بخش‌ نیز عمدتاً با راه‌ فرعی‌ با شهرها ارتباط‌ دارند.
از لحاظ‌ تقسیمات‌ كشوری‌، در 1323 ش‌ دهستانهای‌ جره‌ و فامور جزو شهرستان‌ كازرون‌ در استان‌ هفتم‌ (فارس‌) ذكر شدند (ایران‌. وزارت‌ كشور. اداره كل‌ آمار و ثبت‌ احوال‌، ج‌ 2، ص‌ 318، 320). در 1330 ش‌، این‌ دو دهستان‌ جزو بخش‌ مركزی‌ بودند (رزم‌آرا، ج‌ 7، ص‌ 60، 161) و در تقسیمات‌ كشوری‌ 1355 ش‌، جزو بخش‌ حومه همین‌ شهرستان‌ ذكر شدند (ایران‌. وزارت‌ كشور، ص‌ 17). در اول‌ مرداد 1366 (به‌ موجب‌ مصوبه شماره 110438/ ت‌ 308) دهستانهای‌ جره‌ دادین‌ و فامور، و در 14 مرداد 1368 (به‌ موجب‌ مصوبه شماره 49394/ ت‌ 635) بخش‌ جره‌ و بالاده‌، مشتمل‌ بر سه‌ دهستان‌ مذكور در شهرستان‌ كازرون‌ تشكیل‌ شد (ایران‌. وزارت‌ كشور. معاونت‌ سیاسی‌، 1382 ش‌ ب‌ ، ذیل‌ «استان‌ فارس‌»). در سرشماری‌ 1375 ش‌، جمعیت‌ جره‌ و بالاده‌ 584 ، 35 تن‌ بوده‌ است‌ كه‌ از این‌ تعداد 837 ، 31 تن‌ (ح 89%) روستانشین‌ بوده‌اند (مركز آمار ایران‌، 1376 ش‌، ص‌ 2). این‌ بخش‌، قشلاق‌ ایل‌ قشقایی‌ و چند طایفه مستقل‌ است‌ (رجوع کنید به همو، 1378 ش‌، ص‌ 111؛ بیات‌، ص‌ 14ـ 15؛ عبداللّه‌ شهبازی‌، ص‌ 49). اهالی‌ بخش‌ شیعه دوازده‌ امامی‌اند و به‌ فارسی‌ و تركی‌ سخن‌ می‌گویند (مظفریان‌، ص‌ 62).
از آثار قدیمی‌ این‌ بخش‌ است‌: آتشكده بزرگ‌ جره‌ یا چهارطاق‌ جره‌ (ساخته‌ شده‌ از سنگ‌ و گچ‌، به‌ اضلاع‌ چهارده‌ متر) متعلق‌ به‌ دوره ساسانی‌، بر روی‌ تپه‌ای‌ نزدیك‌ شهر بالاده‌ و مشرف‌ بر شهر قدیمی‌ جره‌ كه‌ احتمالاً معبد ساكنان‌ آنجا بوده‌ است‌ (گدار و دیگران‌، ج‌ 1، ص‌ 35؛ مصطفوی‌، 1338 ش‌، ص‌ 19؛ نیز رجوع کنید به ادامه مقاله‌)؛ نقش‌ برجسته بهرام‌ دوم‌ به‌ ابعاد 2*5 ر4 متر با نوشته‌ای‌ به‌ خط‌ پهلوی‌؛ كتیبه‌ای‌ از دوره ساسانی‌ به‌ ابعاد 170ر2*20ر5 و ارتفاع‌ 25 متر در آبادی‌ سرمشهد (حدود 63 كیلومتری‌ جنوب‌ كازرون‌) كه‌ به‌ لحاظ‌ اندازه‌ بزرگ‌ترین‌ كتیبه پهلوی‌ دوره ساسانی‌ است‌ و نخستین‌ بار در 1303 ش‌/ 1924 هرتسفلد آن‌ را بررسی‌ كرد؛ بنای‌ سنگی‌ گور دختر یا آرامگاه‌ بُسْپَر به‌ ارتفاع‌ 45ر4 متر، متعلق‌ به‌ دوره هخامنشی‌ كه‌ شبیه‌ آرامگاه‌ كوروش‌ است‌؛ ویرانه‌های‌ شهر قدیمی‌ خندجان‌ نزدیك‌ آبادی‌ سرمشهد (علیرضا شاپور شهبازی‌، ص‌ 92ـ93، 97؛ مصطفوی‌، 1343 ش‌، ص‌ 116ـ 118؛ مظفریان‌، ص‌100ـ102؛ فرهنگ‌ جغرافیائی‌ آبادیها ، ج‌ 102، ص‌130ـ131)؛ آتشكده تون‌ سبز نزدیك‌ آبادی‌ جره‌؛ آتشكده فراشبند؛ آرامگاه‌ شیخ‌ابوالحسن‌ در آبادی‌ پریشان‌؛ قلعه دختر در آبادی‌ پشتِ پرِسلیمان‌؛ قلعه امیركبیر در آبادی‌ سَرْتاوِه‌؛ و امامزاده‌ اسماعیل‌ و امامزاده‌ پیرعلوی‌ در آبادی‌ حسن‌آباد بالا (مصطفوی‌، 1343 ش‌، ص‌ 114ـ115؛ فرهنگ‌ جغرافیائی‌ آبادیها ، ج‌ 102، جاهای‌ متعدد). از میان‌ آثار مذكور، نقش‌ برجسته‌ و كتیبه‌ در 1318 ش‌ جزو آثار ملی‌ به‌ ثبت‌ رسیدند (مصطفوی‌، 1343 ش‌، ص‌ 118).
شهر بالاده‌، مركز بخش‌، در دشتی‌ در قسمت‌ میانی بخش‌، در فاصله حدود 45 كیلومتری‌ جنوب‌شرقی‌ كازرون‌ و در ارتفاع‌ 730 متری‌ قرار دارد (جعفری‌، ج‌ 3، ص‌ 156). رود جره‌ از جنوب‌ آن‌ می‌گذرد. بالاده‌ در راه‌ اصلی‌ شهرهای‌ كازرون‌ ـ فراشبند قرار دارد. فاصله آن‌ در جنوب‌ با آبادی‌ جره‌ حدود شش‌ كیلومتر و با شهر فراشبند حدود 58 كیلومتر است‌. این‌ شهر از راههای‌ فرعی‌ با آبادیهای‌ بخش‌ مرتبط‌ است‌. آبادی‌ قدیمی‌ جره‌، واقع‌ در ارتفاع‌ هشتصد متری‌، در حدود 51 كیلومتری‌ جنوب‌شرقی‌ شهر كازرون‌ (همان‌، ج‌ 3، ص‌ 330) با جمعیت‌ 440 ، 1 تن‌ (طبق‌ سرشماری‌ 1375 ش‌)، در این‌ بخش‌ اهمیت‌ دارد.
پیشینه‌. نام‌ جره‌ در منابع‌ به‌ صورتهای‌ گوناگون‌ آمده‌ است‌. طبری‌ (ج‌ 2، ص‌80)، یاقوت‌ حموی‌ (ذیل‌ «جره‌»)، شیروانی‌ (ص‌ 199) و رزم‌آرا (ج‌ 7، ص‌60) آن‌ را جِرِه‌، و بلاذری‌ (ص‌ 546) و ابن‌حوقل‌ (ص‌ 269) آن‌ را جِرّه‌ ضبط‌ كرده‌اند. نام‌ خُرَّه‌، كه‌ در منابع‌ سده‌های‌ سوم‌ و چهارم‌ آمده‌، نیز همان‌ جره‌ است‌ (رجوع کنید به حدودالعالم‌ ، ص‌ 136؛ ابن‌خرداذبه‌، ص‌ 45؛ اصطخری‌، ص‌ 118؛ مقدسی‌، ص‌ 424). گفته‌اند كه‌ در فارسی‌ و در میان‌ عوام‌ گَرّه‌ نامیده‌ می‌شود (رجوع کنید به ابن‌بلخی‌، ص‌ 142؛ یاقوت‌ حموی‌، همانجا؛ حمداللّه‌ مستوفی‌، ص‌ 127). به‌ نوشته فسائی‌ (ج‌ 2، ص‌ 1275؛ نیز رجوع کنید به مصطفوی‌، 1338 ش‌، ص‌ 15، پانویس‌ 1) نام‌ صحیح‌ آن‌ گره‌ است‌ (قس‌ شوارتس‌ ، ص‌ 64، پانویس‌ 1).
جره‌ پیش‌ از اسلام‌، از مراكز مهم‌ فارس‌ شمرده‌ می‌شد و احتمالاً به‌ همین‌ سبب‌، مِهْرنِرْسِی‌ (قرن‌ پنجم‌ میلادی‌)، وزیر دوره ساسانیان‌، آتشكده بزرگ‌ جره‌ را در آنجا بنا كرد (رجوع کنید به طبری‌، همانجا)، با این‌ حال‌ اصطخری‌ (همانجا) و مؤلف‌ حدودالعالم‌ (همانجا) بنای‌ آتشكده جره‌ را به‌ دارابن‌ دارا/ دارای‌ اصغر، پادشاه‌ هخامنشی‌، نسبت‌ داده‌اند.
در زمان‌ خلافت‌ عمربن‌ خطّاب‌ (13ـ23)، مسلمانان‌ به‌ فرماندهی‌ عثمان‌بن‌ ابی‌العاص‌، این‌ شهر را فتح‌ كردند و اهالی‌ آنجا ملزم‌ به‌ پرداخت‌ جزیه‌ و خراج‌ و راهنمایی‌ مسلمانان‌ [ در فتح‌ بقیه فارس‌ ] شدند (بلاذری‌، همانجا). به‌نوشته ابن‌بلخی‌ (ص‌ 115)، این‌ شهر مانند كازرون‌ قبل‌ از سال‌ شانزدهم‌ هجرت‌ فتح‌ شده‌ است‌.
در سده‌های‌ سوم‌ و چهارم‌، جره‌ را رستاق‌ و ناحیه‌ای‌ وسیع‌، پرجمعیت‌، پرنعمت‌ و گرمسیری‌، در كوره سابورِ فارس‌ و از شهرهای‌ مهم‌ آباد و بزرگ‌ این‌ كوره‌ با ساختمانهایی‌ از گچ‌ و سنگ‌، در فاصله 25 فرسخی‌ شیراز و با مردمانی‌ شیعه‌مذهب‌ وصف‌ كرده‌اند (رجوع کنید به ابن‌خرداذبه‌، همانجا؛ اصطخری‌، ص‌ 112، 127، 134، 139؛ ابن‌حوقل‌، ص‌ 268ـ269، 287ـ 288). مؤلف‌ حدودالعالم‌ (ص‌ 135ـ136) از شهرك‌ جره‌، و مقدسی‌ (ص‌ 424، 434، 456) از شهر جره‌ واقع‌ در دامنه كوهی‌ در یك‌ مرحله‌ای‌ كازرون‌ و دو مرحله‌ای‌ سابور، كه‌ نخل‌ فراوان‌ داشت‌ و مركز خرما بود، یاد كرده‌اند. آب‌ این‌ شهر در این‌ سده‌ها از رود جَرشیق‌ (یا جره‌ رجوع کنید به لسترنج‌ ، ص‌ 267) تأمین‌ می‌شد. این‌ رود از رستاق‌ ماصَرَم‌/ ماسَرْم‌ در هفت‌ فرسخی‌ شیراز سرچشمه‌ می‌گرفت‌ و به‌ ترتیب‌ رستاقهای‌ مُشْجان‌، جره‌ و داذین‌ (دادین‌) را آبیاری‌ می‌كرد. بر روی‌ این‌ رود، میان‌ رستاقهای‌ مشجان‌ و جره‌، پل‌ سنگی‌ سَبوك‌ احداث‌ شده‌ بود (اصطخری‌، ص‌120ـ121؛ ابن‌حوقل‌، ص‌ 276؛ ابن‌بلخی‌، ص‌ 151).
در سده ششم‌ به‌ گزارش‌ ابن‌بلخی‌ (ص‌ 142ـ143، 163)، جره‌ مسجدجامع‌ و منبر داشت‌، خرما و غله‌ از محصولات‌ آنجا بود و مردمش‌ جنگجو بودند. فاصله جره‌ تا شیراز شانزده‌ فرسنگ‌ و سه‌ منزل‌ بود و مورجَرّه‌ از اعمال‌ جره‌ به‌شمار می‌رفت‌.
در سده هشتم‌، حمداللّه‌ مستوفی‌ (ص‌ 136) با اشاره‌ به‌ برخی‌ مطالب‌ پیشینیان‌، از مرغزاری‌ مشهور به‌ نرگس‌، در نزدیكی‌ جره‌ خبر داده‌ و در سده بعد، حافظ‌ ابرو (ج‌ 2، ص‌ 132) آنجا را شهركی‌ كوچك‌ خوانده‌ است‌.
در نیمه دوم‌ سده دوازدهم‌/ هجدهم‌، كارستن‌ نیبور، مستشرق‌ آلمانی‌، از آنجا دیدن‌ كرد. وی‌ جره‌ را دِهی‌ جدید در محل‌ تلاقی‌ رود جره‌ و یك‌ رود كوچك‌ دیگر، در فاصله هشت‌ ساعتی‌ از كازرون‌ وصف‌ كرده‌ و در باره قلعه جدیدالاحداث‌ نزدیك‌ جره‌، جره قدیمی‌ واقع‌ در فاصله یك‌ ساعتی‌ از جره جدید كه‌ زمانی‌ مقر بیگلربیگی‌ بود، آبادیهای‌ تابع‌ جره‌، مزارع‌آباد و قناتهای‌ آنجا و نیز از منازعه كریمخان‌ زند و خانهای‌ محلی‌ میان‌ جره‌ و كازرون‌ مطالبی‌ آورده‌ است‌ (رجوع کنید به ص‌ 59 60). در سده سیزدهم‌، جره‌ بلوكی‌ از فارس‌ با هوایی‌ گرم‌ وصف‌ شده‌ است‌ (رجوع کنید به شیروانی‌، همانجا). در اواخر این‌ سده‌ و در دوره ناصرالدین‌شاه‌ قاجار (حك : 1264ـ1313)، فسائی‌ (ج‌ 2، ص‌ 1276، 1581، 1616ـ 1618) نوشته‌ است‌ كه‌ این‌ بلوك‌ به‌ طول‌ هفت‌ و عرض‌ شش‌ فرسخ‌ با 23 قریه آباد و خانه‌هایی‌ از خشت‌ و گل‌ در كنار بلوكات‌ كوهمره‌، فامور و نواحی‌ كازرون‌ و بلوك‌ فراشبند قرار داشت‌ و قشلاق‌ ایل‌ قشقایی‌ و طوایفی‌ مانند سُقُلْمِه‌چی‌ و بَكَكی‌ به‌ شمار می‌رفت‌. همچنین‌ این‌ بلوك‌ خوك‌ فراوان‌ داشت‌، بز، پازن‌، قوچ‌، میش‌ كوهی‌، كبك‌، تیهو و دراج‌ در آن‌ شكار می‌شد و در آنجا گندم‌، جو، پنبه‌، كنجد و شلتوك‌ كشت‌ می‌گردید. ضابطی آنجا را خانهای‌ قشقایی‌ برعهده‌ داشتند و مركز بلوك‌، آبادی‌ اَشْفایقان‌ (نام‌ دیگر آبادی‌ جره‌ رجوع کنید به مصطفوی‌، 1343 ش‌، ص‌ 112) بود. تقریباً در همین‌ زمان‌، اعتمادالسلطنه‌ (ج‌ 4، ص‌ 2192ـ2193) بلوك‌ جره‌ را دارای‌ شانزده‌ قریه بیست‌ تا صد خانواری‌، واقع‌ در میان‌ جنوب‌ و مغرب‌ شیراز و از مغرب‌ متصل‌ به‌ اراضی‌ كازرون‌ و دارای‌ مرغزاری‌ مملو از گل‌ نرگس‌ در زمستان‌ وصف‌ كرده‌ و ضمن‌ اشاره‌ به‌ محصولات‌ و شكار آنجا، گفته‌ كه‌ كمتر قریه آن‌ بدون‌ مسجد است‌.
در 1329 بلوك‌ جره‌ به‌ مركزیت‌ آبادی‌ اشفایقان‌، مشتمل‌ بر 23 آبادی‌ و پنج‌ هزارتن‌ جمعیت‌، در كنار بلوكات‌ فامور، كازرون‌، كوهمره‌ و فراشبند قرار داشت‌ (دومورنیی‌ ، ص‌ 96). در اوایل‌ دوره پهلوی‌ (ح 1309ـ1310 ش‌)، جره‌ ناحیه‌ای‌ با پنج‌هزار تن‌ و فامور با 200 ، 1 تن‌ جمعیت‌ در كازرون‌ ذكر شده‌اند (كیهان‌، ج‌ 2، ص‌ 229ـ230). در 1330 ش‌، جره‌ دهستانی‌ با 27 آبادی‌ بزرگ‌ و كوچك‌، از جمله‌ سِریزجان‌، سرمشهد، بالاده‌، ایلان‌ و جدول‌ تركی‌ بود و آبادی‌ جره‌ مركز آن‌ به‌شمار می‌رفت‌ (رزم‌آرا، ج‌ 7، ص‌60). در 1341ـ1342 ش‌، قیام‌ عشایری‌ در كوهمره‌، به‌ این‌ نواحی‌ نیز كشیده‌ شد (رجوع کنید به عبداللّه‌ شهبازی‌، ص‌ 274ـ275).
منابع‌: ابن‌بلخی‌؛ ابن‌حوقل‌؛ ابن‌خرداذبه‌؛ اصطخری‌؛ اعتمادالسلطنه‌؛ ایران‌. وزارت‌ كشور، تقسیمات‌ كشور شاهنشاهی‌ ایران‌ ، تهران‌ 1355 ش‌؛ ایران‌. وزارت‌ كشور. اداره كل‌ آمار و ثبت‌ احوال‌، كتاب‌ جغرافیا و اسامی‌ دهات‌ كشور ، ج‌ 2، تهران‌ 1329 ش‌؛ ایران‌. وزارت‌ كشور. معاونت‌ سیاسی‌. دفتر تقسیمات‌ كشوری‌، نشریه اسامی‌ عناصر و واحدهای‌ تقسیماتی‌ ( به‌ همراه‌ مراكز )، تهران‌ 1382 ش‌ الف‌ ؛ همو، نشریه تاریخ‌ تأسیس‌ عناصر تقسیماتی‌ به‌ همراه‌ شماره مصوبات‌ آن‌ ، تهران‌ 1382 ش‌ ب‌ ؛ بلاذری‌ (بیروت‌)؛ كاوه‌ بیات‌، شورش‌ عشایری‌ فارس‌: 1309ـ1307 ه. ش‌ .، تهران‌ 1365 ش‌؛ عباس‌ جعفری‌، گیتاشناسی‌ ایران‌، تهران‌ 1368ـ1379 ش‌؛ عبداللّه‌بن‌ لطف‌اللّه‌ حافظ‌ابرو، جغرافیای‌ حافظ‌ابرو ، ج‌ 2، چاپ‌ صادق‌ سجادی‌، تهران‌ 1378 ش‌؛ حدودالعالم‌ ؛ حمداللّه‌ مستوفی‌، نزهة ‌القلوب‌ ؛ گوستاو دومورنیی‌، عشایر فارس‌: اصلاحات‌ اداری‌ ، ترجمه جلال‌الدین‌ رفیع‌فر، تهران‌ 1375 ش‌؛ رزم‌آرا؛ محمد زارعی‌، سیمای‌ كازرون‌: گلزار فضیلت‌،[ بی‌جا ]: ابرار، 1375 ش‌؛ پاول‌ شوارتس‌، جغرافیای‌ تاریخی‌ فارس‌ ، ترجمه كیكاوس‌ جهانداری‌، تهران‌ 1372 ش‌؛ عبداللّه‌ شهبازی‌، ایل‌ ناشناخته‌: پژوهشی‌ در كوه‌نشینان‌ سرخی‌ فارس‌ ، تهران‌ 1366 ش‌؛ علیرضا شاپور شهبازی‌، «گور دختر»، باستان‌شناسی‌ و هنر ایران‌ ، ش‌ 9 و 10 (زمستان‌ 1351)؛ زین‌العابدین‌بن‌ اسكندر شیروانی‌، بستان‌ السیاحه‌، یا، سیاحت‌نامه‌ ، چاپ‌ سنگی‌ تهران‌ 1315، چاپ‌ افست‌ [ بی‌تا. ]؛ طبری‌، تاریخ‌ (بیروت‌)؛ فرهنگ‌ جغرافیائی‌ آبادیهای‌ كشور جمهوری‌ اسلامی‌ ایران‌ ، ج‌ 102: كازرون‌ ، تهران‌: اداره جغرافیائی‌ ارتش‌، 1362 ش‌؛ حسن‌بن‌ حسن‌ فسائی‌، فارسنامه ناصری‌ ، چاپ‌ منصور رستگار فسائی‌، تهران‌ 1367 ش‌؛ مسعود كیهان‌، جغرافیای‌ مفصّل‌ ایران‌ ، تهران‌ 1310ـ 1311 ش‌؛ آندره‌ گدار و دیگران‌، آثار ایران‌ ، ترجمه ابوالحسن‌ سروقد مقدّم‌، مشهد 1365ـ 1368 ش‌؛ مركز آمار ایران‌، سرشماری‌ اجتماعی‌ ـ اقتصادی‌ عشایر كوچنده‌ 1377: جمعیت‌ عشایری‌ دهستانها، كل‌ كشور ، تهران‌ 1378 ش‌؛ همو، سرشماری‌ عمومی‌ نفوس‌ و مسكن‌ 1375: شناسنامه آبادیهای‌ كشور، استان‌ فارس‌، شهرستان‌ كازرون‌ ، تهران‌ 1376 ش‌؛ محمدتقی‌ مصطفوی‌، اقلیم‌ پارس‌ ، تهران‌ 1343 ش‌؛ همو، «اهمیت‌ تاریخی‌ جره‌ در سرزمین‌ فارس‌»، مجله باستانشناسی‌ ، ش‌ 3 و 4 (پاییز و زمستان‌ 1338)؛ منوچهر مظفریان‌، كازرون‌ در آیینه فرهنگ‌ ایران، شیراز 1373 ش‌؛ مقدسی‌؛ نقشه راهنمای‌ استان‌ فارس‌، مقیاس‌ 000 ، 000 ، 1:1، تهران‌: گیتاشناسی‌،[ بی‌تا. ]؛ كارستن‌ نیبور، سفرنامه كارستن‌ نیبور ، ترجمه پرویز رجبی‌، ] تهران‌ [ 1354 ش‌؛ یاقوت‌ حموی‌؛

نـــژاد مردم بالاده:

نژاد مردم شهربالاده، همانندمردم جنوب ايران ، از نژاد پارسه يا ( پاراسواش) شعبه اي از نژاد آرياست كه تقريبا 3 هزار سال پبش از ميلاد از ناحیه جنوب دریاچه ارومیه به ايران و فارس آمده اند . مردم بالاده تا اندازه زيادي اصالت نژاد خود را حفظ كرده اند ، زيرا وقتي در ميان رعاياي بالاده گردش مي كنيم و صفات و عادات آنان را مورد دقت قرار مي دهيم ، قرابت و نزديكي زيادي با نژاد آريائي قديم در آنان مي بينيم .(از جمله ابروان به هم پیوسته لب نازک زنخدان در چانه چانه کوچک که پایین تر از آرواره های بالائیست سینه هاپهن ساختار اسکلتی متناسب رنگ چهره سرخ وسفیدکه گاها گندمگون مینماید) واژه هاي محلي و آداب و رسومي كه نسل به نسل حفظ كرده اند نشانگر اين واقعيت مي باشد .

موقعيت جغرافيايي:
  بخش جره _ بالاده در شرق و جنوب شرقي شهرستان كازرون واقع و بر روي طول جغرافيايي 38/51  قرار گرفته و در عرض 37/29 و ارتفاع  آن از سطح دريا 820 متر مي باشد كه حدود اربعه  آن عبارتند از: از شمال: به كوهمره نودان و شهرستان كازرون و شرقا: به كوههاي سر به فلك كشيده كوهمره سرخي از شهرستان شيراز از جنوب : به شهرستان فراشبند از توابع فيروز آباد . از غرب : به بخش تنگ ارم  دشتستان استان بوشهر و قسمتي از بخش خشت و كنار تخته محدود مي باشد.
اين بخش داراي 92 پارچه ده و دهكده كه جمعيتي بالغ بر 45000 نفر و خانوار مي باشد كه از       
اين تعداد 5500 نفر در مركز بخش سكونت دارند . 
  از نظر تقسيمات به 3 دهستان به نامهاي دهستان جره  فامور و دادين تقسيم مي شود  
 كه روستاهاي دهستان جره عبارتند از:
جره _ جدول تركي _ تل ابيض _ بيكوه _ تل گاو _ زرين كويه _ ايلان _ قصر علي ـ بيد كان _ تل بيدكان _ حسن آباد سفلي _ حسن آباد عليا _ خرمزار _ گيخ _جواليقان _ كانرود _ نرگسي ـ شيب تنگ _ گود گاه _ سه بيس _ سيريزجان _ ابوالحسني _ شاملو _ پريزاد لو _ بلبلك ـ بيد زرد _ كتخفر ـاسد آباد _ باغدشت  _ محمد آباد _ بلوچ _ بكك _ رباطك _ والي آباد _ وليد آباد _ آبكنارو و آب نيك
روستاهاي دهستان دادين عبارتند از :
_ شاه منظر _ مركزي _ سراب خشك _ اولاد چلكو _ علي آباد موصلو _ كنار مكتب ـ ياندرانلو _ حشمت آباد _ يوسف آباد _ خانقلي آباد _ رضا آباد _ جواد آباد _ عرب دادين _ رود بال _ لته كوه _ سه تلان
سر مشهد _ تل سامان  و حسين آباد 
روستاهاي دهستان فامور عبارتند از :
  ملا اره _ كنار خشك _ نرگس زار _ قلعه نارنجي _ عرب فامور _ سي سختي _ قلعه ميرزايي قلات نيلو _ هلك _ پريشان _ ده پاگاه _ مهبودي عليا _ مهبودي سفلي _ اسلام آباد جروق _ تنگ گاو _ درونك _ سرطاوه كشاورزي_  كوشك باقري _ بيخك.

 تقريبا يك سوم از جمعيت اين بخش عشايري و مابقي روستايي و ساكن مي باشند . تكلم اين ديار به زبانهاي فارسي محلي _ تركي _ عربي  و كوهمره اي مي باشد و كلا منطقه را سلسله كوههاي زاگرس محصور نموده است و چند رشته كوه اين دهستانها را از هم تفكيك مي نمايد كه اين عوامل طبيعي باعث تغييرات و دگر گوني هايي در آب و هواي منطقه شده به طوري كه دهستان دادين داراي آب فراوان و چشمه ساران و زمينهاي حاصلخيز و قسمتي از اين دهستان به نام سر مشهد كه داراي زمين هاي مسطح و مراتع فراوان اما فاقد آب كه كشاورزي در آن بصورت ديم مي باشد اين محل قشلاق عشاير مي باشد و دهستان جره داراي رود خانه اي بزرگ و زمين هاي حاصلخيز و باغات فراوان و آب. رود خانه ي جره به دالكي مي ريزد و از آنجا به خليج فارس جريان مي يابد و دهستان فامور به علت دارا بودن درياچه ي شيرين پريشان كه يكي از موهبات الهي مي باشد داراي طبيعتي زيبا و منطقه اي توريستي و زمينهاي حاصلخيز كه اكثرا به وسيله ي حفر چاه و تلمبه آبياري مي گردند و قسمتي از اين دهستان معروف به جروق كه مردم با اراده و سختكوش كه به لهجه ي خود ( كوهمره اي ) صحبت مي كنند و داراي ييلاقي خوش آب و هوا مي باشند  كوههاي بخش جره و بالاده و جنگل هاي پراكنده همچون درخت سدر (كنار) كه به وفور يافت مي شود و بادام تلخ و پسته ي كوهي ( بن كولخونگ) پوشانده است.

سيماي اقتصادي :
        1: كشاورزي: سه دهستان به علت شرايت آب و هوايي و سيستم خاك آنها داراي كشاورزي متفاوتي مي باشند.   الف ) دهستان جره: كه در مركز بخش واقع گرديده و به علت آب جاري كه از رودخانه اي كه از وسط دهستان مي گذرد داراي زمين هاي مناسب براي كشت گندم_ جو_ پياز _ سيب زميني – كه عمده ترين محصولات آن پياز و سيب زميني است كه سالانه مقدار قابل توجهي از آن صادر مي شود . ب ) دهستان داد ين: به علت چشمه سار هاي فراوان و زمين هاي حاصلخيز براي كشت شلتوك (برنج كاري) مناسب و علاوه بر اين گندم – جو -  خيار سبز _ كدو _ بادمجان _ و سيب زميني هم كشت مي شود و بخشي از اين منطقه به نام سر مشهد به علت عدم وجود آب كافي به صورت ديم كشت و زرع مي نمايند. ج ) دهستان فامور: اكثرا به علت وجود درياچه پريشان در آن مبادرت به حفر چاه و احداث تلمبه نموده اند و بيشتر كشاورزي آنها عبارتند از : خيار سبز _ سبزيجات _ گوجه فرنگي _ فلفل سبز. ماهي گيري يكي ديگر از منابع درآمد ساكنان آن مي باشد . 2 دامداري و دامپروري : اين بخش به علت وجود كوهستان هاي سرسبز و مراتع فراوان خدادادي و دشت و به دليل بارش نسبتا كافي در طول سال در اين ناحيه مراتع قابل توجهي بخصوص اواخر زمستان و اوايل بهار توجه عشاير را به طرف خود جلب مي كند و دامداري به صورت سنتي اداره مي شود و مطابق آمار ارائه شده در اين بخش حدود 500 هزار بز و گوسفند و حدود 20 هزار راس گاو كه تقريبا سالانه حدود 20 هزار تن گوشت قرمز توليد مي كنند و براي مردم منطقه در آمد نسبتا خوبي مي باشد 3 ) باغات:از آنجائيكه پيامبر اكرم (ص) و ائمه ي اطهار به خصوص حضرت علي (ع) علاقه ي شديدي به كاشت خرما داشته  و هم در آيات و روايات  هم سفارش بسيار شده مردم منطقه به تبعيت از بزرگان دين مبادرت به كاشت نخل نموده اند كه خرماي منطقه به خصوص روستاي جدول تركي از شهرت خاصي برخوردار است و زبان زد خاص وعام است و مي توان ادعا كرد كه بهترين خرما در ايران مي باشد و به طور كلي جهت سوغات خريداري شده و به سراسر ايران و حتي خارج فرستاده مي شود . صنايع دستي : زنان عشاير منطقه با آن تبحر و زبر دستي هم دوش مردان خود جهت تامين نيازهاي زندگي خود به كارهاي سختي همچون قالي بافي _ جاجيم بافي _ گليم بافي مبادرت مي ورزند كه هم صادر مي شود و هم شهرت جهاني دارد . سيماي فرهنگي :اقدام براي با سواد كردن فرزندان اين ديار محروم و مظلوم به دلايل موقعيت خاص جغرافيايي  روستاها و عشاير و عدم وجود امكانات آموزشي و سياستهاي غلط رژيم ستم شاهي كه قصد انزوا و كشاندن روستائيان و عشاير و عظيمت آنها به گوشه ي شهر ها و اجراي سياستهاي مصرفي اربابان خود داراي سابقه ي طولاني مي باشند اگر چه كساني بودند كه داراي مكنت مالي و معنوي بودند و براي با سواد شدن فرزندان خود چه از   طريق دعوت از ملا هاي با سواد از مناطق ديگر و يا فرستادن فرزندان خود به مكتب خانه و يا اعزام آنان به شهر ها از هيچ كوششي دريغ نمي كردند اما بايد اذعان نمود كه خستين روزنه هاي علم و دانش باعزام معلمان عشايري وبر افراشته شدن چادر هاي سفيد به نام مدرسه عشايري گشوده شدند.
اما آن هم گره گشاي مشكلات آموزشي در همه ي مقاطع تحصيلي نبود بطوري كه اكثريت فرزندان روستاها و عشاير فقط تا پايان دوره ي ابتدايي تحصيل مي كردند اما پس از پيروزي انقلاب اسلامي به رهبري زعيم عاليقدر امام خميني (ره) مشكلات آموزشي اين خطه همچون ساير مناطق كشور تا حدودي مرتفع گرديد تا جايي كه در سال تحصيلي 61_ 60 جهت هدايت و پيشرفت آموزش و پرورشي نمايندگي اداره در مركز بخش داير گرديد و به مدت 10 سال به فعاليت خود ادامه داد كه با افزايش جمعيت دانش آموزي و توجه بيدريغ مسئولين دلسوز و خدمتگزاران مخلص در سال 71_ 70 آموزش و پرورش اين منطقه از شهرستان كازرون جدا شد و به صورت مستقل هدايت بيش از 11 هزار نفر از فرزندان اين ديار محروم را در همه ي مقاطع تحصيلي بر عهده گرفت و با عنايت ويژه ي مسئولان آموزش و پرورش منطقه هر روز شاهد امكانات آموزشي مناسبي در اكثر روستاهاي دور افتاده هستيم و با گسترش امكانات آموزشي عده ي كثيري از جوانان كه تحصيلات متوسطه خود را به پايان رسانده اند به مراكز عاليه راه يافته اند  تعداد قابل ملاحظه اي هم تحصيلات عاليه را طي كرده اند و به زاد گاه خود بازگشته اند و هر كدام به نحوي در رفع مشكلات كشور و منطقه مي كوشند  كه حتي به سطح وزارت هم راه يافته اند و پزشكان _ مهندسان _ دبيران _ معلمان _ جهاد گران _ پاسداران _ كارمندان مختلف اين منطقه خود گواهي است بر اين مدعا كه الحمد الله ميرود كه منطقه از نيروي انساني به خد كفايي برسد.

اماكن متبركه : 

    امام زاده ها و آثار و ابنيه ي تاريخي چندي در جره و بالاده وجود دارد كه هر كدام براي خود افسانه ها و حكايتهايي از گذشته ي تاريخ اسلامي و باستا ني دارند كه تعدادي از آنها به شرح زير مي باشد: 1-امام زاده سيد كمال الدين كه در قسمت غربي شهر بالاده قرار دارد كه گلزار شهداي عزيز مركز بخش در جوار آن قرار دارد 2- امام زاده پير علوي واقع در شرق روستاي جره مي باشد كه مورد احترام اهالي منطقه مي باشد و طبق اظهار بعضي از زائران افراد مريض را شفا و حاجتشان را روا داشته است . 3- امامزاده سيد حسين در جنوب غربي روستاي ابو الحسني واقع گرديده است .4- شاهزاده محمد واقع در شرق روستاي جواليقان و امامزاده سيد محمد در روستاي سر مشهد .

رودخانه جره:

اين رودخانه از ارتفاعات كوهمره سرخي سرچشمه گرفته و بعد از مشروب نمودن اراضي جره به طرف غرب متمايل مي شود و وارد منطقه كوهستاني مي گردد . اين رودخانه پس از عبوراز شرق كتل « ملو» و پل دالكي از شهرستان كازرون خارج مي گردد و به رود دالكي معروف مي شود و در سعدآباد شبانكاره (استان بوشهر) به رودخانه شاپور متصل مي شود و به خليج فارس ميريزد .

نرگس زارهاي بالاده:

اطراف بالاده مملو است از گل هاي نرگس و نرگس زارهاي متعدد. گل هاي نرگس بالاده از طراوت و مرغوبيت خاصي برخوردار است كه گونه هاي متعددي همچون نرگس شش پر، شهلا و معمولي را شامل مي شود كه از ميان آنها نرگس شهلا به جهت داشتن زيبايي و بوي ويژه مشهور است. بخش اعظم نرگس زارهاي ۲۵هكتاري در منطقه « جره » ، « بلبك » ، « سرمشهد» ، « فامور» كه همگي در بخش جره و بالاده قرار دارد.اين گياه پيازدار با ارتفاع بين ۳۰ تا ۴۵سانتي متر و با گل هاي ۳ تا ۸ تايي در فصل زمستان به گل مي نشيند حدود گل دهي نرگس هاي بالاده ۴۵ روز يعني از اوايل دي ماه تا اواسط بهمن ماه مي باشد. نرگس هاي بالاده به خاطر مرغوبيت زياد خواهان زيادي دارد و به شهرهاي اصفهان ، تهران، حاشيه هاي جنوبي خليج فارس و ... صادر مي شود. اخيراً به همت اداره منابع طبيعي كازرون سطح زير كشت نرگس هاي بالاده به چهار برابر افزايش يافته و اميد مي رود كه با آغاز به كار تعاوني نرگس داران كازرون به توسعه كمي و كيفي بهتر و بيشتري بيانجامد.

درياچه پريشان ( فامور):

اين درياچه كه به زبان محلي « پيرشون » ناميده مي شود در فاصله ۱۵كيلومتري غرب شهر بالاده واقع شده كه آبهاي سطحي حاصل از ريزش هاي جوي حوضه اي به مساحت ۲۶۳كيلومتر مربع را در خود ذخيره مي كند . آب اين درياچه از صدها چشمه كوچك و بزرگ مناطق دشت ارژن و دشت فامور فراهم مي شود. از مساحت فوق ۱۴۷ كيلومتر مربع دشتها و ۱۱۶ كيلومتر مربع مساحت كوه و كوهپايه هاست . چشمه هاي زيادي در كف درياچه وجود دارند كه خود منبع آب درياچه است .

اين درياچه زيستگاه گونه هاي نايابي از پرندگان و آبزياني چون درنا، پليكان، فلامينگو، غاز، اردك، چنگر و... است. پريشان تنها درياچه آب شيرين فلات ايران است كه عمق آب آن از ۵/۳ تا ۵ متر گزارش شده است. ويژگي هاي مهم اين درياچه نه به خاطر داشتن ماهيان خوش طعم و آب شيرين آن است بلكه از نظر اكوسيستمي بسيار مهم و با اهميت تلقي مي شود به طوري كه ۳۵۳ نوع پرنده بومي و غيربومي را در خود جاي مي دهد. پرندگان غيربومي و مهاجر اين درياچه از راههاي بسيار دور يعني از سيبري، كانادا و دانمارك، كيلومترها راه را طي كرده به آنجا مي آيند و پس از گذران فصلي، دوباره به محل زندگي اوليه خود باز مي گردند.

چشمه های دادین :

این چشمه ها در 50 کیلومتری جنوب شهر کازرون و در بخش جره و بالاده و در ابتدای مسیر جاده دادین به سر مشهد ( 5 کیلومتر) و مسیر جاده شاهی روزگار باستان، دهستان دادین واقع گردیده است. چشمه های مذکور با تالابی زیبا وچشم اندازی زیباتر دارای قابلیت های بسیار زیادی برای تبدیل شدن به یک منطقه گردشگری است و در حال حاضر سالانه پذیرایی تعداد زیادی گردشگران می باشد. این منطقه از یک چشمه اصلی و تعداد زیادی چشمه کوچک تشکیل شده است.

 آثار تاريخي :
 آثار تاريخي چندي در منطقه وجود دارد كه مهمتر از همه يكي از آثار باستاني آتشكده بهرام كور  از دوره ي ساسانيان معروف به چهار طاق است و همجوار با آن تپه اي است در وسط رودخانه معروف به تل منظري ( منطر بانو دختر يا همسر بهرام بوده است) در شرق بالاده قرار دارد و آثار تاريخي گل اندام كه متعلق به زمان بهرام گور در غرب روستاي تل گاو و هفت خان واقع در روستاي گيخ و قلعه بيگي در روستاي نرگسزار متعلق به قبل از دوره ي ساسانيان و نقش بهرام دوم در دامنه ي كوهي واقع در روستاي سر مشهد حك گرديده است

آتشكده بالاده(چهارطاق):چهار طاقيِ بزرگِ "گره" يا "جره" در بيرون شهر بالا ده واقع است. اين بنا از سنگ و ملات گچ ساخته شده و ارتفاع آن 14 متر است.

این بنای زیبا و عظیم مربوط به زمان ساسانی می باشد که در بخش جره و بالاده و در فاصله 50 کیلومتری از کازرون به طرف جاده کازرون به فراشبند واقع گردیده است. این چهار طاقی بیرون شهر بالاده در جانب شمالی شرقی آن و بر فراز بلندی مشرف به رودخانه جره ساخته شده و مواد و مصالح آن از سنگ و ملاط گچ می باشد. احتمالاً این بنا  با ارتقاع  14 متر یکی از چهار آتشکده ایی  بزرگی است که توسط مهرنرسی وزیر بزرگ بهرام پنجم پادشاه ساسانی در بين كازرون تا فراشبندساخته شده و تا امروز همچنان پا برجاست. از این بنا بعنوان مکانی برای نگهداری آتش مقدس ( یکی از چهارعنصر مقدس ایران باستان) استفاده می نموده اند .به نظرمي رسد كه در قديم اطراف اين چهار طاقي شهري وجود داشت

آتشكده بالاده (چهارطاق)

عکس از: امین جعفری

بقعه متبركه امامزاده سيد كمال الدين (ع)

نقش بهرام دوم در ارتفاعات سرمشهد

عکس از اسماعیل صنفی آزاد

      گوشه اي از عزاداري ايام محرم در بالاده 

عکس از حسین ملک زاده

بناي سنگي گوردختر (واقع در بزپر يا بسپر)

 فرسايش زمين در منطقه بالاده

عکس از جلال واعظی

 مزارع گندم

عکس از جلال واعظی

 جوي آب بين مزارع

عکس از جلال واعظی

 آبشار طوف در مسير بلبلك

عکس از جلال واعظی

 زندگي عشاير در منطقه

 نخلستانهاي بالاده

عکس از جلال واعظی

 دامپروري در بالاده

عکس از جلال واعظی

 چشمه در منطقه دادين

عکس از جلال واعظی

 پوشش درختی منطقه دادین

عکس از جلال واعظی

نرگس زاربلبلك

عکس از جلال واعظی

طبيعت مسير جاده کازرون - بالاده

 عکس از آقای كورش پارسيان

نمايي از درياچه پريشان

توجه: این مطالب از سایتها و وبلاگهای دیگر دوستان و نیز کمی تحقیق اخذشده است .خواهشمند است چنانچه مطلبی را برای ارائه دارید حتما به من ایمیل بزنید تا با نام خودتون تو وبلاگ قرار بدم.

ممنون از همه شما همشهریهای با مرام